تغییرات جمعیت سرخرطومی Hypolixus pica دشمن طبیعی علف هرز تاج خروس وحشی Amaranthus retroflexus در باغ های مرکبات دزفول و شناسایی پارازیتوئید های آن

نویسندگان

چکیده

تاج خروس وحشیAmaranthus retroflexus L.  یکی از علف های هرز غالب تابستانه باغ های مرکبات دزفول می باشد. حشره کامل و لارو سرخرطومی (F.) Hypolixus pica از این گیاه تغذیه کرده و رشد و تولید مثل آن را مختل می کنند. تغییرات جمعیت این سرخرطومی در یک باغ مرکبات واقع در دزفول با  نمونه برداری تصادفی در طول فصل رشد بوته های تاج خروس وحشی و شمارش مراحل مختلف رشدی سرخرطومی روی آن ها مطالعه گردید. این آزمایش هر دو هفته یک بار و با نمونه برداری از 30 گیاه (تکرار) انجام شد. در مجموع 17 مرحله نمونه برداری و در مجموع از 510 گیاه نمونه برداری به عمل آمد. جمعیت تخم سرخرطومی از ابتدای اردیبهشت مشاهده و در اواسط تیر ماه به اوج خود رسید (23 تخم در 30 گیاه) و بعد به تدریج کاهش یافت و در اوایل آبان ماه به صفر رسید. جمعیت لارو سرخرطومی از اواسط اردیبهشت آغاز شد و به تدریج افزایش یافت. اوج جمعیت لارو زنده در نیمه اول آبان ماه بود (103 لارو زنده در 30 گیاه). جمعیت شفیره در اواسط تیر ماه یافت شد و در اواسط شهریور به اوج رسید (24 شفیره در 30 گیاه). جمعیت حشره بالغ ماده در نیمه اول مرداد ماه به تدریج شروع به افزایش نمود و در اواسط شهریور به اوج خود رسید (5 حشره بالغ ماده در 30 گیاه) و بعد به تدریج کاهش یافت تا در اواسط آذر ماه به صفر رسید. حشره نر دو اوج جمعیتی داشت، اوایل شهریور و اوایل مهر (8 حشره بالغ نر در 30 گیاه) و بعد از آن به تدریج کاهش یافت. همزمان با مطالعه ی تغییرات جمعیت سرخرطومی درصد لاروهای پارازیتوئید شده این حشره نیز ارزیابی گردید. نمونه برداری های انجام گرفته نشان داد که پارازیتوئیدها فعالیت خود را روی لاروهای سرخرطومی از نیمه ی اول خرداد ماه آغاز می کنند.  حداقل درصد لاروهای پارازیتوئید شده در نیمه اول تیر ماه و حداکثر آن در نیمه دوم  مرداد ماه  مشاهده شد. پارازیتوئید های Habrobracon hebetor ، Eurytoma curculionum و Cyrtoptyx sp. روی لارو های این سرخرطومی فعالیت تغذیه ای داشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Population dynamics of weevil Hypolixus pica, the natural enemy of wild amaranth, Amaranthus retroflexus, in citrus orchards and identification of its parasitoids in Dezful

نویسندگان [English]

  • Rajabali Pourtaherzari
  • Parviz Shishehbor
  • Rahim Islamizadeh
چکیده [English]

Wild amaranth, Amaranthus retroflexus L. is one of the dominant summer weeds of citrus orchards in Dezful. Adults and larvae of snout beetle, Hypolixus pica (F.) feed on this weed and decrease its growth and reproduction. Population dynamics of H. pica was studied during the growing period of wild amaranth in a citrus orchard in Dezful. Every two weeks 30 plants (replications) were sampled and developmental stages of weevil were counted. The population of eggs started at the beginning of May and peaked in mid-July (23 eggs in 30 plants). In early November no eggs were observed. The population of larvae started in mid- May, increased gradually and peaked at the beginning of November (103 larvae in 30 plants). Pupae population started in mid-July and peaked in mid-September (24 pupae in 30 plants). Peak of adult female population was observed in the mid-September while adult male population had two peaks in early October and November. The population of parasitoids started at the beginning of June. The lowest and the peak number of parasitoids occured  in early May and mid-August, respectively. The parasitoids Habrobracon hebetor, Eurytoma curculionum and Cyrtoptx sp. had feeding activity on larvae.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Population Dynamics
  • Biocontrol of wild amaranth
  • Hypolixus pica
  • Amaranthus retroflexus
  • parasitoids

Agarwal, B.D. 1985. Biology of Hypolixs truncatulus (Coleoptera: Curculionidae) forming galls on the stem of Amaranthus  spinosus in India. Cecidologia International, 6: 83-90.

Burki, H.M., Schroeder, D., Lawrie, J., Cagan, L., Vrablova, M., Elaydam, M., Szentkiralyi, F., Ghorbani, R., Juttersonke B. & Ammon, H. U. 1997. Bioligical control of pigweeds (Amaranthus retroflexus L., A. Powellii S. Watson and A. bouchonii Thell.) with phytophagous insects, fungal pathogens and crop management. Integrated Pest Management Reviews, 2(2): 51-59.

Burki, H.M., Lawrie, J., Greaves,  M.P., Down, V.M., Juttersonke, B., Cagan, L., Vrablova, M., Ghorbani, R., Hassan, E.A. & Schroeder, D. 2001. Biocontrol of Amaranthus spp. in Europe: state of the art. BioControl, 46(2): 197-210.

Gholipoor, A.R. 2008. Amaranthus retroflexus. Available from URL: http // Alireza5357.  blogfa.com//post-62.aspx (access 25 May 2007)

Hadizadeh, M. H. 2003. Amaranth. Agricultural Publication, 1st edition. Khuzestan, Iran.

Holm, L., Doll, J., Holm, E., Pancho, J. & Herberger, J. 1997. World Weeds, Natural Histories and Distribution.  John-Wiely and Sons, California, USA.

Pourtaherzari, R. 2010. Identification and biology of Hypolixus pica (Fabricius) on wild amaranth. Amaranthus retroflexus L. in Dezful. M.Sc. Thesis, University of Shahid Chamran, Ahwaz, Iran.

Sureshan, P.M & Narendran, T. C. 2003. A checklist of Pteromalidae (Hymenoptera. Chalcidoidea) from the Indian subcontinent, Zoos Print Journal. 18: 1099-1110.

Tawfik, M.F.S., Awadallah, K.T. & Shalaby, F.F. 1976. The biology of. Hypolixus nubilosus. an insect infesting the weed Amaranthus caudatus in Egypt. Bulletin of Entomological Society of Egypt, 60: 65-74.

Van Driesch, R., Hoddle, M. & Conter, T. 2008. Control of Pests and Weeds by Natural Eenemies, An Introduction to Biological Control. Blackwell publishing, London, UK.